عیب یابی کولر گازی-راهنمای کامل و کاربردی

عیب یابی کولر گازی (اسپلیت و پنجره ای) - راهنمای کامل و کاربردی

۱. مقدمه: چرا کولر گازی خراب می شود؟

کولر گازی از دو بخش داخلی و خارجی تشکیل شده است. کار اصلی آن انتقال گرمای داخل ساختمان به فضای بیرون است. وقتی کولر خراب می شود، معمولاً یکی از این علائم را نشان می دهد: روشن نمی شود، هوا را سرد نمی کند، زود خاموش می شود، صدا می دهد، آب می چکد یا یخ می زند. در این مقاله، هر کدام از این مشکلات را به صورت ساده و گام به گام بررسی می کنیم تا شما بتوانید قبل از تماس با تعمیرکار، مشکل را حدس بزنید یا دست کم به درستی آن را شرح دهید.

۲. علائم عمومی خرابی کولر گازی (کولر با شما چه می گوید؟)

قبل از باز کردن پیچ ها، به رفتار کولر دقت کنید. هر علامت، مسیر مشخصی برای عیب یابی نشان می دهد:

• کولر روشن می شود اما هوای سرد خارج نمی شود (هوا معمولی یا فقط کمی خنک است): احتمال نشتی گاز، کثیفی فیلتر، خرابی کمپرسور یا گرفتگی لوله مویین.

• کولر چند دقیقه کار می کند و خاموش می شود (قطع و وصل سریع): علت می تواند کثیفی کندانسور، خرابی فن خارجی، گاز اضافی یا داغ شدن بیش از حد کمپرسور باشد.

• هیچ واکنشی به ریموت یا کلید نشان نمی دهد (یونیت داخلی خاموش است): برق نمی رسد. فیوز اصلی، ترانس برد یا سیم کشی خراب است.

• یونیت داخلی روشن است و باد می زند اما یونیت خارجی کار نمی کند: سنسور دما خراب است، برد فرمان نمی دهد یا محافظ فشار گاز فعال شده است.

• صدای غیرعادی (سوت، تق تق، جیرجیر) : معمولاً از فن خارجی یا یاتاقان های آن است. گاهی کمپرسور شل شده و به بدنه می کوبد.

• بوی کپک، سوختگی یا ترشیدگی :کپک یعنی اواپراتور کثیف، سوختگی یعنی برد یا موتور فن، بوی ترش احتمالاً نشتی گاز است.

۳. مشکل گاز مبرد (کم بودن یا نشتی) - شایع ترین عیب

کولر گازی برای سرد کردن به گاز مبرد نیاز دارد. این گاز در یک مدار بسته گردش می کند و هیچ وقت مصرف نمی شود. اگر گاز کم شود، یعنی جایی نشتی وجود دارد.

چگونه بفهمیم گاز کم است؟

• لوله مسی نازکی که به یونیت خارجی وصل می شود باید گرم باشد (حدود ۳۰-۴۰ درجه). اگر این لوله ولرم یا سرد است، گاز کم است.

• لوله مسی کلفت باید سرد و خیس (عرق کرده) باشد. اگر خشک و در دمای محیط است، گاز کم است.

• روی اتصالات و شیرهای یونیت خارجی لکه روغنی و چرب ببینید؟ نشانه حتمی نشت گاز است (روغن کمپرسور همراه گاز خارج شده).

• اواپراتور داخل یونیت داخلی پوشیده از یخ ضخیم می شود (البته کثیفی فیلتر هم می تواند باعث یخ زدگی شود، پس اول فیلتر را چک کنید).

• کمپرسور دائماً روشن می ماند و هرگز خاموش نمی شود ولی هوا فقط کمی خنک است.

چه باید کرد؟ با تعمیرکار تماس بگیرید. او با دستگاه نشت یاب، محل نشت را پیدا می کند، آن را جوش می دهد، سپس گاز را تخلیه، مدار را خشک و دوباره گازگیری می کند. هرگز بدون رفع نشتی فقط گاز اضافه نکنید.

۴. یخ زدگی یونیت داخلی (اواپراتور پر از یخ)

اگر یونیت داخلی (پشت پنل جلویی) پوشیده از یخ شد، کولر به درستی کار نمی کند. اواپراتور باید سرد و مرطوب باشد، نه یخ زده.

چهار علت اصلی یخ زدگی:

۱. کثیفی فیلتر هوا یا پره های اواپراتور : هوا به خوبی عبور نمی کند.

راه حل: فیلتر را بردارید و بشویید. اواپراتور را با برس نرم تمیز کنید.

۲. کمبود گاز مبرد : همان طور که در بخش قبل گفتیم، فشار پایین گاز دمای اواپراتور را زیر صفر می برد.

۳. گرفتگی لوله مویین یا فیلتر خشک کن : گاز به اندازه کافی به اواپراتور نمی رسد. در این حالت کمپرسور داغ می کند و لوله کلفت ممکن است خلأ نسبی داشته باشد.

۴. خرابی سنسور دمای اواپراتور یا برد : سنسور باید وقتی دما خیلی پایین آمد، کمپرسور را قطع کند. اگر سنسور خراب باشد یا برد فرمان ندهد، یخ می بندد.

گام تشخیصی: کولر را خاموش کنید تا یخ آب شود. فیلتر را بشویید. دوباره روشن کنید. اگر ظرف یک ساعت دوباره یخ زد، مشکل از گاز یا سنسور است.

۵. عیب یابی یونیت خارجی و کمپرسور

یونیت خارجی شامل کمپرسور، کندانسور، فن خارجی و خازن هاست. اگر یونیت خارجی کار نکند، یونیت داخلی فقط باد معمولی می زند.

مشکلات رایج یونیت خارجی:

• کمپرسور روشن نمی شود (بدون صدا یا وزوز می کند و قطع می شود) : ابتدا خازن کمپرسور را چک کنید (بیرون زدگی، نشت مایع یا اندازه گیری با مولتی متر). خازن خراب

• رایج ترین علت است. اگر خازن سالم است و کمپرسور وزوز می کند، احتمال قفل شدن یا سوختن کمپرسور وجود دارد.

• فن خارجی نمی چرخد : اگر کمپرسور روشن است اما فن خارجی نمی چرخد، ظرف چند دقیقه فشار گاز بالا می رود و کمپرسور داغ کرده و خاموش می شود.

• علل: موتور فن سوخته، خازن فن خراب، یا پره فن گیر کرده.

• صدای فلزی و لرزش شدید : پیچ های پایه کمپرسور شل شده است. یا پره فن بالانس خود را از دست داده و به بدنه می خورد.

• یونیت خارجی در تابستان یخ می زند : نادر است. احتمال خرابی شیر چهارطرفه (در کولرهای گرمایشی-سرمایشی) یا گرفتگی شدید کندانسور.

هشدار مهم: قبل از دست زدن به یونیت خارجی، حتماً برق اصلی را قطع کنید. خازن ها حتی پس از قطع برق، انرژی خطرناک ذخیره دارند.

۶. چکیدن آب از یونیت داخلی (نشتی آب)

در حالت عادی، آب حاصل از رطوبت هوا باید از لوله تخلیه پشت یونیت خارجی خارج شود. اگر آب از خود یونیت داخلی روی دیوار یا زمین می چکد، یعنی زهکشی مشکل دارد.

چهار علت اصلی:

• لوله تخلیه (درین) گرفته است : جلبک، کپک و گرد و غبار لوله را بسته است.

• راه حل: لوله را با سیم نرم یا دمنده هوا باز کنید. سپس محلول آب و سرکه داخل سینی چکه بریزید تا ضدعفونی شود.

• شلنگ تخلیه از جای خود درآمده یا ترک خورده : اتصال را محکم کنید یا شلنگ را عوض کنید.

• سینی چکه ترک خورده یا کج است : اگر یونیت داخلی تراز نباشد (چپ و راست یا جلو و عقب کج باشد)، آب از سینی سرریز می کند. با تراز لیزری یا تراز معمولی، یونیت را

• تنظیم کنید.

• یخ زدگی شدید و آب شدن ناگهانی : وقتی یخ های ضخیم آب می شوند، حجم آب بیشتر از ظرفیت سینی و لوله است و سرریز می کند. در این صورت ابتدا مشکل یخ زدگی

• را حل کنید.

در کولرهای پنجره ای یا قابل حمل، گاهی پمپ تخلیه (اگر داشته باشند) خراب می شود یا فلوت آن گیر می کند. در این موارد پمپ باید تعویض یا تمیز شود.

۷. عیب یابی الکترونیک (برد، ریموت، سنسورها)

بسیاری از خرابی های کولرهای جدید ریشه در الکترونیک دارند. قبل از اینکه نتیجه بگیرید کمپرسور سوخته، این موارد را چک کنید:

• ریموت کار نمی کند : باتری را عوض کنید. دوربین تلفن همراه خود را روی سنسور ریموت بگیرید و یک کلید بزنید. اگر در صفحه دوربین نور بنفش دیدید، ریموت سالم

• است. اگر نور ندیدید، ریموت خراب است.

• یونیت داخلی به ریموت پاسخ نمی دهد ولی چراغ پاور روشن است : گیرنده مادون قرمز روی برد داخلی خراب شده است. یا نور شدید خورشید روی گیرنده می تابد (به

• طور موقت مشکل ایجاد می کند).

• کولر روشن می شود و سریع خاموش می شود و چراغ چشمک می زند : این یعنی کد خطا. دفترچه دستگاه را ببینید.

• کدهای رایج: E1 سنسور دمای اتاق خراب، E5 مشکل کمپرسور، F0 نشتی گاز یا افت فشار، C4خرابی سنسور اواپراتور.

• فن داخلی با سرعت زیاد کار می کند اما کمپرسور خاموش است و هوا سرد نیست : سنسور دمای اتاق احتمالاً دمای بسیار پایینی (زیر صفر) گزارش می دهد و برد برای

• محافظت، کمپرسور را قطع کرده است. سنسور را عوض کنید.

• بوی سوختگی از برد می آید : خازن های روی برد ترکیده یا باد کرده اند. برد نیاز به تعمیر یا تعویض دارد.

توصیه حرفه ای: هنگام تماس با تعمیرکار، کد خطای نمایش داده شده (اگر عدد یا حرفی روی یونیت داخلی نشان می دهد) را یادداشت کنید و به او بگویید. این کار

زمان تشخیص را تا ۸۰ درصد کاهش می دهد.

جمع بندی و توصیه های نهایی

برای اینکه کولر گازی شما کمتر خراب شود و عمر بیشتری کند، این نکات ساده را رعایت کنید:

• فیلتر هوای یونیت داخلی را هر دو هفته یک بار بشویید.

• یونیت خارجی را هر شش ماه یک بار با آب و برس نرم از گرد و غبار پاک کنید (برق را قطع کنید).

• سالی یک بار فشار گاز را توسط تکنسین چک کنید.

• اگر کولر بیش از ۳-۴ سال کار کرده و هرگز سرویس نشده، حتماً یک بازدید کامل بگیرید.

• از قرار دادن اشیاء روی یونیت خارجی یا پوشاندن آن خودداری کنید.

اگر هر یک از علائم ذکر شده در این مقاله را دیدید و توانایی رفع آن را ندارید، با یک تعمیرکار مجرب تماس بگیرید. هرگز سعی نکنید بدون دانش فنی به مدار گاز یا برد

الکترونیک دست بزنید؛ این کار خطر آسیب به دستگاه یا خودتان را دارد.